Allergie & allergenen

Een allergie is een reactie in het lichaam waarbij ons immuunsysteem sterk of minder sterk op een stof reageert. Deze stoffen worden allergenen genoemd en in het geval van levensmiddelenallergieën zijn dat meestal verschillende soorten proteïnen.

Een ”echte” allergie wordt gekarakteriseerd door het triggeren van een specifiek antilichaam, dat IgE wordt genoemd. Denk bijvoorbeeld aan allergieën voor schelpdieren, ei, vis en pinda's.

Je kunt ook overgevoelig voor een levensmiddel zijn zonder dat het immuunsysteem overreageert. In het dagelijkse taalgebruik worden dit soort reacties meestal ook een allergie genoemd. Maar eigenlijk zijn dit geen allergieën, maar zou je moeten spreken van een intolerantie.

In sommige gevallen zijn de achterliggende redenen voor de intolerantie niet bekend. In andere gevallen kennen we de reden, zoals bijvoorbeeld bij een lactose-intolerantie, waarbij de intolerante persoon een enzym mist dat de melksuiker in de melk kan verwerken.

Normale symptomen bij personen die overgevoelig voor een bepaald levensmiddel zijn, kunnen jeuk in mond en keel zijn en huiduitslag en astma. Ook maagproblemen zoals pijn in de maag, gasvorming en diarree komen veel voor. In zeldzame gevallen kunnen bepaalde levensmiddelen een ernstige allergische schok veroorzaken, dat gaat vaak gepaard met een krachtige daling van de bloeddruk en ernstige ademnood. Een dergelijke allergische shock wordt anafylactische shock genoemd. Deze shocktoestand kan levensbedreigend zijn en een zeer snelle ziekenhuisopname is noodzakelijk.

Op 25 november 2004 heeft de EU een lijst opgesteld met levensmiddelen die bekend staan om het risico van overgevoeligheidsreacties (EG Richtlijn 2003/89/EC). Hier horen gluten, schelpdieren, eieren, vis, pinda's, sojabonen, lupine, melk, noten, selderie, mosterd en sesamzaden bij. Alle levensmiddelen die op deze lijst staan moeten, ongeacht de hoeveelheid, gedeclareerd worden op de ingrediëntenlijst van een product dat een van deze levensmiddelen bevat.

Ook het conserveringsmiddel en antioxidant sulfiet (E 220-224 en E 226-228) staan op de lijst, omdat dit ernstige ademhalingsproblemen kan veroorzaken voor astmapatiënten.